جنگ جهانی اول، یکی از مهمترین و تلخترین وقایع قرن بیستم، الهامبخش بسیاری از آثار سینمایی می باشد. سینما در طی سالها تلاش کرده با نمایش واقعیتهای این جنگ، از ترسهای سنگرها تا پیامدهای انسانی آن، بازتابی عمیق از تاریخ ارائه دهد. در این مطلب، به معرفی ۱۰ فیلم برتر درباره جنگ جهانی اول میپردازیم که با نگاه تاریخی، هنری و پیامهای ضدجنگ خود در حافظه مخاطبان و تاریخ سینما ماندگار شدهاند.
1. در جبهه غرب خبری نیست (All Quiet on the Western Front – 1930) از بهترین های سینمای جنگ جهانی اول
کارگردان: لوئیس مایلستون
چرا در این لیست قرار دارد؟ این فیلم که بر اساس رمان مشهور اریش ماریا رمارک اقتباس شده، یک شاهکار بیچون و چرای سینمای ضد جنگ میباشد. فیلم با دنبال کردن گروهی از دانشآموزان آلمانی که با شور و شوق به جنگ میپیوندند و به تدریج با واقعیت هولناک آن روبرو میشوند، توهم قهرمانی و افتخار در جنگ را به شکلی بیرحمانه در هم میشکند. تصویربرداری تاثیرگذار از نبردهای окопы و بازیهای قوی، این فیلم را به یکی از اولین و ماندگارترین بیانیههای سینمایی علیه جنگ تبدیل کرده است.
2. راههای افتخار (Paths of Glory – 1957)
کارگردان: استنلی کوبریک
چرا در این لیست قرار دارد؟ کوبریک در این فیلم قدرتمند، نگاهی انتقادی و تند به سلسله مراتب نظامی و پوچی تصمیمات فرماندهان در زمان جنگ دارد. داستان محاکمه ناعادلانه سه سرباز فرانسوی که به دلیل امتناع از اجرای یک ماموریت انتحاری به بزدلی متهم میشوند، به شکلی تکاندهنده بیعدالتی و فساد حاکم بر سیستم نظامی را افشا میکند. بازی درخشان کرک داگلاس در نقش سرهنگی که سعی در دفاع از سربازانش دارد، فراموشنشدنی است.
3. لورنس عربستان (Lawrence of Arabia – 1962)
کارگردان: دیوید لین
چرا در این لیست قرار دارد؟ اگرچه تمرکز اصلی فیلم بر شخصیت پیچیده تی.ای. لورنس و نقش او در انقلاب اعراب علیه امپراتوری عثمانی است، اما این وقایع در بستر جنگ جهانی اول رخ میدهند و بخشی جداییناپذیر از آن هستند. این فیلم یک حماسه سینمایی خیرهکننده با فیلمبرداری بینظیر، موسیقی ماندگار و بازیهای درخشان (به خصوص پیتر اوتول) است که به یکی از جبهههای کمتر دیدهشده جنگ جهانی اول میپردازد.
4. توهم بزرگ (La Grande Illusion – 1937)
کارگردان: ژان رنوار
چرا در این لیست قرار دارد؟ این شاهکار انسانگرایانه ژان رنوار، به جای تمرکز بر نبردها، به روابط انسانی میان اسرای جنگی فرانسوی و زندانبانان آلمانیشان در طول جنگ جهانی اول میپردازد. فیلم به زیبایی نشان میدهد که چگونه مرزهای طبقاتی و انسانیت میتوانند بر مرزهای ملیتی غلبه کنند. “توهم بزرگ” پیامی قدرتمند درباره پوچی جنگ و اهمیت درک متقابل انسانی دارد و یکی از مهمترین فیلمهای تاریخ سینما به شمار میرود.
5. ۱۹۱۷ (1917 – 2019)
کارگردان: سم مندس
چرا در این لیست قرار دارد؟ این فیلم به خاطر دستاورد فنی خیرهکنندهاش – فیلمبرداری به گونهای که به نظر میرسد کل فیلم در یک برداشت بلند (پلان سکانس) گرفته شده – تحسین فراوانی برانگیخت. اما فراتر از تکنیک، “۱۹۱۷” تجربهای نفسگیر و غوطهورکننده از عبور دو سرباز جوان بریتانیایی از خطوط دشمن برای رساندن پیامی حیاتی است. فیلم به شکلی بیواسطه مخاطب را در کنار شخصیتها قرار میدهد و تنش، خطر و ابعاد انسانی جنگ را به او منتقل میکند.
6. گالیپولی (Gallipoli – 1981)
کارگردان: پیتر ویر
چرا در این لیست قرار دارد؟ این فیلم استرالیایی به یکی از فاجعهبارترین و بیمعناترین نبردهای جنگ جهانی اول، یعنی نبرد گالیپولی، از دیدگاه دو دونده جوان استرالیایی میپردازد. فیلم با تمرکز بر رفاقت این دو جوان و سرنوشت تلخ آنها، به نمادی از معصومیت از دست رفته و تراژدی نسلی تبدیل شد که قربانی تصمیمات اشتباه فرماندهان شدند. “گالیپولی” نقشی کلیدی در شکلگیری هویت ملی استرالیا و درک آنها از جنگ بزرگ داشت.
7. کریسمس مبارک (Joyeux Noël – 2005) سینمای جنگ جهانی اول
کارگردان: کریستین کاریون
چرا در این لیست قرار دارد؟ این فیلم فرانسوی بر اساس واقعه شگفتانگیز آتشبس غیررسمی کریسمس در سال ۱۹۱۴ بهتصویر کشیده شده است، زمانی که سربازان آلمانی، فرانسوی و اسکاتلندی به طور موقت اسلحههای خود را زمین گذاشتند، از окопы بیرون آمدند و با هم آواز خواندند، هدیه رد و بدل کردند و حتی فوتبال بازی کردند. “کریسمس مبارک” لحظهای نادر از انسانیت و برادری را در دل یکی از وحشیانهترین جنگها به تصویر میکشد و یادآور میشود که دشمنان در جنگ نیز انسان هستند.
8. یک نامزدی بسیار طولانی (Un long dimanche de fiançailles – 2004)
کارگردان: ژان-پیر ژونه
چرا در این لیست قرار دارد؟ این فیلم که توسط کارگردان “آملی” ساخته شده، ترکیبی منحصر به فرد از درام جنگی، عاشقانه و معمایی می باشد. داستان دختری جوان (با بازی اودره توتو) را دنبال میکند که پس از پایان جنگ، باور ندارد نامزدش در окопы کشته شده باشد و جستجویی طولانی و پیچیده را برای یافتن حقیقت آغاز میکند. فیلم با سبک بصری خاص ژونه، تصویری متفاوت و احساسی از تاثیرات جنگ بر زندگی شخصی افراد و امید بیپایان ارائه میدهد.
9. بالها (Wings – 1927) سینمای جنگ جهانی اول
کارگردان: ویلیام ولمن
چرا در این لیست قرار دارد؟ “بالها” نه تنها اولین فیلمی است که جایزه اسکار بهترین فیلم را دریافت کرد، بلکه یکی از پیشگامان سینمای جنگی، به خصوص در به تصویر کشیدن نبردهای هوایی میباشد. این فیلم صامت با صحنههای هوایی نفسگیر و جلوههای ویژه پیشرو در زمان خود، داستان دو خلبان جوان آمریکایی را روایت میکند که عاشق یک دختر هستند و درگیر نبردهای هوایی جنگ جهانی اول میشوند. “بالها” یک اثر کلاسیک و مهم در تاریخ سینماست.
10. گروهبان یورک (Sergeant York – 1941) از بهترین سینمای جنگ جهانی اول
کارگردان: هاوارد هاکس
چرا در این لیست قرار دارد؟ این فیلم زندگینامهای، داستان واقعی آلوین یورک، یک کشاورز صلحطلب از تنسی را روایت میکند که با وجود اعتقادات مذهبیاش مبنی بر عدم خشونت، به یکی از پرافتخارترین قهرمانان آمریکایی جنگ جهانی اول تبدیل میشود. بازی گری کوپر در نقش یورک، اسکار بهترین بازیگر مرد را برای او به ارمغان آورد. فیلم در زمان اکرانش (همزمان با ورود آمریکا به جنگ جهانی دوم) بسیار محبوب بود و به تقویت روحیه ملی کمک کرد، هرچند نگاهی قهرمانمحورتر به جنگ دارد.
سخن پایانی
این ده فیلم، تنها بخش کوچکی از تلاش سینما برای درک و نمایش جنگ جهانی اول هستند. هر کدام از این آثار با نگاه و سبک خاص خود، پنجرهای به سوی یکی از تاریکترین اما مهمترین فصلهای تاریخ معاصر میگشایند. تماشای این فیلمها نه تنها یک تجربه سینمایی غنی می باشد، بلکه فرصتی برای تامل درباره هزینه انسانی جنگ، شکنندگی صلح و اهمیت به خاطر سپردن گذشته برای ساختن آیندهای بهتر فراهم میکند. آنها یادآور میشوند که چرا جنگ جهانی اول، “جنگی برای پایان دادن به تمام جنگها” نامیده شد، حتی اگر تاریخ مسیری دیگر را پیمود.
برای اطلاع از برترین مقالات و موضوعات روز ایران و جهان از سایت ما روزانه بازدید فرمایید. منتظر شما هستیم
